Gepubliceerd in Planet Commerce, vrijdag 9 juli 1999
oorspronkelijke URL: http://www.planet.nl/business/ecommerce/99/week27/5b.shtml

Remedies tegen merkinbreuk

door Dieter van Werkum

De recente veroordeling door de rechter van vacaturesite The Monsterboard® schept een precedent voor alle Nederlandse ondernemers die aan kunnen tonen dat via zoek-computers op Internet inbreuk wordt geplegd op hun merk- of handelsnamenrecht.

Al eerder was in Nederland het merkenrecht aan de orde geweest in enkele zaken met betrekking tot de registratie van Internetadressen (domeinnamen), maar het is voor het eerst dat hte soecifieke probleemm van misbruik van het trefwoorden systeem van online zoekdiensten ('metatags') in ons land voor de rechter is gedaagd. En met succes.

De Nederlandse uitgever van Intermediair®, VNU, had een kort geding aangespannen tegen The Monserboard®, toen ontdekt werd dat deze de handelsnaam "Intermediair" opgaf als trefwoord bij online zoekdiensten. Telkens wanneer iemand zocht naar "Intermediair" werd hierdoor eveneens het adres van hun (concurrerende) website gepresenteerd. In navolging van enkele rechters in de VS beschouwt de Haagsche rechtbank dit soort praktijken mijn inziens terecht als merkinbreuk.

Juristen beschikken vaak niet over voldoende kennis van zake rond deze materie, enn dat zal waarschijnlijk nog wel even zo blijven. Enkele Intrenetbedrijven zijn inmiddels in dit gat gesprongen en proberen geld te verdienen met het opsporen van merk- of handelsnaaminbreuk. Misschien heeft u hiervan ook al eens een advertentie gezien. Dit soort aanbiedingen zijn helaas dubieus. Weer andere(?) Intrnetbedrijven hebben namelijk software ontwikkeld, waarme het mogeljk is om de computer-code nog verder aan het oog van 'gewone Internetters' te onttrekken. Weldra kunnen dus alleen nog de betrokken zoekdiensten alle gevallen van misbruik opsporen.

Werden de zoekdiensten in het begin door velen voornamelijk beschouwd als 'handig hulpmiddel', uit het bovenstaande moge blijken dat ze van cruciale betekenis zijn voor de goede werking van Internet. Ze worden in toenemende mate een factyor van betekenis in alle 'echte' markten.

Zoekdiensten zijn echter uitgegroeid tot de poortwachters van cyberspace. Ze bezitten zwarte lijsten, waarmee ze sporadisch het meest flagrant misbruik ('spamdexing') proberen tegen te gaan. Het lijkt mij echter niet gewenst dat deze bevoegdheid tot excommunicatie, vroeger voorbehouden aan de paus, ongecontroleerd blijft door autoriteiten 'in real life'.

Omdat internationaal overleg hierover wel eens lang zou kunnen gaan duren, zou de World Trade Organisation een speciaal fonds op kunnen richten, waaruit een vergoeding aangeboden kan worden aan populaire zoekdiensten die alle 'metatags' van door hen ge´ndexeerde bestanden zichtbaar maken voor merkhouders. Toegang tot de benodigde database zou, als proefproject in de Benelux, beheerd kunnen worden door het Benelux Merkenbureau. Op grond van de Benelux Merkenwet kunnen rechters aan overtreders boetes opleggen oplopend tot 10.000 gulden per dag. Omdat (en zolang) dit meer is dan de meeste Nederlandse bedrijven per dag omzetten via Internet lijkt dit een effectieve sanctie. Internetbedrijven die meewerken aan misbruik van online zoekdiensten, in welke vorm dan ook, zouden echter harder aangepakt moeten worden. Ze verpesten de markt.

Dieter van Werkum (werkum bij bart.nl) is zelfstandig Internet-marketing adviseur