terug naar huis
Gebakken lucht
Het is verboden een kat in de zak te verkopen, de wetgeving ter bescherming van dieren is daarin heel strikt. Ook als je knollen voor citroenen verpatst, loop je de kans justitie op je dak te krijgen. Gebakken lucht mag daarentegen vrij worden verhandeld, maar hoe bak je lucht? Het antwoord luidt: met de schrijfmachine. Ik kan het weten, want ik leef ervan.
Mijn eerste bundel bracht ik 27 jaar geleden uit, samen met vriend en schrijver Albert P.C. van den Burg. Het was een verzameling gedichtjes en verhaaltjes, die we los van elkaar hadden geschreven. Tevoren hadden we niet ons best gedaan een uitgever voor ons werk te interesseren en, eerlijk gezegd, dat zou ook verspilde moeite zijn geweest. Laat ik hier niet publiekelijk het werk van mijn vriend afkatten, maar over mijn aandeel kan ik kort zijn: het was niks. Zoals een recensent jaren later in De Volkskrant schreef: niet meer dan veredeld schoolkrantenwerk. Die recensent had het in dit geval overigens over één van mijn latere solo-bundels, die toevallig wel de moeite waard is.
In de jaren zeventig werd er druk gestencild. Pamfletten, proefwerken, de weekaanbiedingen van de slager, alles werd vermenigvuldigd met de stencilmachine. Zo ook onze bundel. In de drankenopslag van het voormalige Leidschendamse jongerencentrum De Sater stond zo'n apparaat. Terwijl we de kratten plunderden, drukten we ons debuut in een oplage van 100 stuks.
De bundel heette 'Uitverkocht' en dat is-ie ook. Hij is zelfs nooit echt op voorraad geweest. Steeds als iemand bereid was 3,50 neer te tellen, naaide ik de losse vellen met naald en draad tot een boekje. Uiteindelijk zijn er zo'n 30 verkocht aan vrienden en bekenden. Vooral Albert had veel vrienden.
Bij mij zat de schrik er goed in. Pas in 1982 verscheen mijn volgende boek, dat iets succesvoller was. Inmiddels ben ik ruim tien bundels verder en bij optredens weet ik nog weleens enkele exemplaren te slijten. Maar in 1972 deed ik nog geen voordrachten. Nadat mijn familie en Albert's vrienden bijna allemaal een 'Uitverkocht' hadden aangeschaft, viel de handel stil. Drie jaar later vond ik een doos met kromgetrokken stencilblaadjes in een hoekje van de meterkast. Zonder te aarzelen heb ik de zooi aan een voetbalvereniging geschonken, voor hun oud papier-actie. Zo raakte 'Uitverkocht' eindelijk echt uitverkocht.
De bundel van 'De Groeten uit De Haag' is niet gestencild, maar gedrukt bij een heuse drukker. De voorzichtige, eerste oplage is 1000 stuks. Zo veel familie en vrienden hebben wij niet, columnisten zijn eenzame mensen. Daarom gokken wij op u, lezer van de Posthoorn. U hoeft al die onzin niet zelf te lezen, maar geef het boekje cadeau. Sinterklaas en kerst staan tenslotte voor de deur. En niet te vergeten: de millennium wisseling. Het is een eeuwenoud gebruik om elkaar, bij de overgang naar een nieuw duizendtal, een boek cadeau te doen. Laten we die traditie in ere houden.
Intussen ben ik benieuwd hoe ik over 27 jaar over deze bundel zal schrijven.