Wasteland

Is het zo aan de vooravond van alweer een nieuwjaar nog wel gepast om lang stil te staan bij het Spui-gebeuren? Wie er met de auto komt is niet anders gewend. Door de werkzaamheid van de nijvere aardwurmen die druk doende zijn de Haagse binnenstad te ondergraven is een oponthoud van een overdreven aantal minuten in het bruisende hart van de stad geen keuzemogelijkheid meer, maar een onoverkomelijkheid. Als je dan in die ingeblikte staat verkeert en omdat je je neus al tot aan de buis van Eustachius hebt leeg gevingerd, niets beters meer om handen hebt dan de werkloze fontijn-gaatjes in de verbrokkelende plavuizen van het Spuiplein één voor één te tellen, dan krijg je vrij spontaan een ongelooflijke trek in koffie. Naarstig speurt je oog naar een horecagelegenheid die je dat snoepje van cafeïne kan verstrekken, maar slechts weinig potentiële schenkerijen ontwaar je ter plekke. In de onderbuik van de witte muur des stadsbestuur zit weliswaar een optrekje dat genoemd is naar de bovenbuurman, de burgemeester. Maar een bakje pleur in een ijspaleis is als een rode peper op de zuidpool of een strijker in de Hofvijver: een lusteloze sisser. Vroeger já vroeger, vroeger stond er op dit fraaie plein een kioskje waar het goed toeven was. Gezellig in een lentezonnetje slurpen aan bakkie moederskoffie: zwart met melk en suiker. Maar ja, de kiosk kleurde niet bij de verlichte waterstralen die voor vele duizenden guldens het aanzien van dit stukje centraal Den Haag de zo ontbeerde allure moesten verschaffen. En met de kiosk verdween de koffie naar schrale bruin uitgeslagen kopjes die ze expreszo noemen omdat ze het per ongeluk zo noemen. Of een kop koffie met uitgeschoten melk, die ze verkeerd noemen omdat ze niet weten hoe ze het goed moeten doen. Pak mee die winst.

Maar eindelijk is daar de verlossing. Onder het motto 'beter geen koffie dan helemaal geen koffie' heeft een duistere ondernemer zich recentelijk een eigen plekje aan het Spui weten te veroveren. Met goedkeuring van de gemeente, de veelgeprezen wethouder Noordanus zoals altijd in dit soort gevallen voorop, zal er binnenkort een échte Hollandse coffeeshop verrijzen , mét ontheffing van de 'leefmilieuverordening'. Een coffeeshop, waar koffie wel het laatste is wat je kunt krijgen, maar waar talloze alternatieven voor een opwekkende beneveling ruimschoots voor handen zijn. En wat des te meer opvalt is dat de coffeeshop er zonder noemenswaardige slag of stoot komt, hoewel de omliggende bewoners en bedrijven zich daar gretig voor hadden willen aanmelden. Als ze tenminste in de gelegenheid gesteld zouden zijn zich aan te melden. Dat waren ze ook, alleen waren ze daarvan niet op de hoogte. Geen enkele van de betrokkenen, die zich unaniem tegen de komst van wat zij een 'drugscafé' noemen, had in de gaten dat er een ontheffings-procedure voor dit oergezellige rokershol (met jongeren-opvang) was opgestart. En onder die betrokkenen tellen we niet de minsten. Wat te denken van de Koninklijke Notariële Broederschap, die straks tegen de beslagen ruiten van de bedwelmingsuitspannerij mogen aankijken. Of het frisblauwe Mercure hotelletje, dat zijn buitenlandse gasten straks een ongegeneerde blik op Hollands favoriete groentenrokerij zal bieden. De kinderopvang DAK en de woningstichting VZOS. Stuk voor stuk instellingen die met juridische precisie een geduchte lobby tegen de verloedering van hun duur betaalde vestigingsplaats hadden kunnen opzetten. Maar zaten ze te slapen? Waren ze stoned? Waarom ontging hen het naderend onheil? Waarom grepen zij niet in? Waarom moeten zij zich nu met verbijstering en ten hemel geheven handen neervleien in een dramatische zwanendans? Waarom moeten strakt de buurtbewoners zich wentelen in injectienaalden vergeven urineplassen door de komst van deze demonen van de Nederwiet?

Den Haag op z'n smalst. Wij willen modern zijn! Wij zijn een échte stad. Wij willen ons spiegelen aan Amsterdam en Rotterdam. Maar O wee als er een coffeeshopje in de buurt neerstrijkt. Och en wee als de jeugd het Spui gaat bevolken. Jeetjemeejte en jeremié wanneer de jongerenkultuur zich in de straten manifesteert. Dan staat de buurt op z'n kop. Dan is de beer los. Dan is het Sodom en Gamorra. En dan ontvolkt het Spuipkwartier even snel als dat het bevolkt wordt. Een cultureel ghetto is aanstonds, in het hart van de stad. Een wasteland van 5 miljard. Dan liever de lucht in, zei Van Speyk. Hoog-Hage is het gevolg.


Niet gepubliceerd (december 1997)

© RJ. Rueb