|
“Voorspellen van voorspellingen”
Artikel verschenen in het Economenblad van oktober 2004. Zie www.economenblad.nl. Door Bas van Tuijl en Marein van Schaaijk (1)
Door op een bepaalde manier gebruik te maken van
door CBS en CPB gepubliceerde informatie is het mogelijk om te
voorspellen of en hoeveel het CPB in zijn volgende kwartaalbericht de
jaarraming van bijvoorbeeld de inflatie vermoedelijk zal bijstellen.
In dit artikel wordt de
Actualisator beschreven. Met behulp van dit programma kan een
voorspelling worden gemaakt van ramingen voor het lopende jaar van
inflatie, BBP enzovoorts in de volgende CPB publicatie. CPB ramingen
worden vier keer per jaar gepubliceerd; CEP, MEV en Nieuwsbrieven in
juni (NJ) en november (NN). Binnen het politieke spel is het
vanzelfsprekend interessant om enige tijd voor de volgende CPB
publicatie een indicatie te hebben van de te verwachten ramingen.
Kortheidshalve wordt hier
alleen de voorspelling van de inflatie besproken (2). De invoer van de
Actualisator bestaat uit alle beschikbare informatie op maandbasis (3)
van het CBS en de recentste CPB jaarramingen. Deze invoer wordt,
gebruik makende van de aanname dat de maandelijkse mutatie in alle
toekomstige maanden gelijk is en rekening houdend met
seizoensinvloeden, gebruikt om automatisch de waarde van de resterende
maanden binnen het lopende jaar te ramen. De Actualisator komt dus niet
in plaats van CBS en CPB informatie, maar bouwt daarop voort en
berekent een raming voor de resterende maanden die als het ware
verborgen zit in de combinatie van CBS en CPB cijfers. De berekende
maandramingen dienen vervolgens als referentie om de nieuwste CBS
maandcijfer mee te vergelijken.
Bij eventuele verschillen
tussen het nieuwste CBS realisatiecijfer en de eerder verkregen
maandraming berekent de Actualisator een verwachte nieuwe jaarraming.
De assumptie die daarbij gebruikt wordt is dat de maandelijkse mutaties
die het CPB impliciet gebruikte bij de laatst gepubliceerde jaarraming
blijven gelden onafhankelijk van de sindsdien verschenen
realisatiecijfers.
Deze alternatieve jaarraming
kan na verloop van tijd vergeleken worden met de nieuwste CPB
jaarraming. Hierbij moeten natuurlijk wel de kanttekening geplaatst
worden dat de Actualisator alleen gebruik maakt van een technische
analyse van realisatiecijfers en jaarramingen. Een fundamentele analyse
van de achterliggende economische factoren kan in sommige gevallen tot
andere conclusies leiden. CPB ramingen verschijnen altijd in kwart
procenten dus als het verschil tussen feitelijke en alternatieve raming
groter is dan 0,13% verwacht de Actualisator een bijstelling van de
raming. Het volgende diagram beschrijft de voorspelde en feitelijke
aanpassingen van CPI ramingen vanaf 1997.
Uit het diagram blijkt dat voor de CPI de Actualisator in 24 van de 27
gevallen terecht voorspelde dat het CPB al dan niet bij zou stellen,
waarvan 18 keer de bijstelling exact was voorspeld en 6 keer alleen de
richting goed werd voorspeld. In drie gevallen voorspelde de
Actualisator fout. Het ging hierbij steeds om het CEP-cijfer waarbij er
wellicht te weinig informatie beschikbaar is in het lopende jaar, en er
bovendien in sommige gevallen nog onzekerheid uit het vorige jaar
meekomt, om een goede automatische voorspelling te verwachten.
Additionele handmatige analyse met behulp van de Actualisator zou
misschien een beter beeld geven in deze gevallen. Als we het CEP buiten
beschouwing laten kunnen we concluderen dat de Actualisator erg
effectief is in het voorspellen van de volgende CPB voorspelling.
In het diagram is ook de Actualisator voorspelling van het MEV
opgenomen. Ten tijde van het schrijven van dit artikel is nog niet
bekend of de Actualisator de bijstelling ( -¼ %, van 1½ %
in NJ naar 1¼ % in MEV) juist voorspelt, bij publicatie van dit
artikel is dit cijfer al wel beschikbaar (4).
Verder zal MMC ter gelegenheid van zijn tienjarig bestaan de
Actualisator voor inflatie en BBP actualiseren voor de volgende CPB
kwartaal publicatie (nieuwsbrief november) uitkomt. Men kan dat ook
zelf doen met de Actualisator die als shareware staat op
www.micromacroconsultants.com.
|
- Micromacro Consultants
(MMC). Met dank aan het Ministerie van BZK dat in 2002 opdracht gaf tot
het ontwikkelen van de Actualisator en MMC toestemming gaf deze als
shareware opwww.micromacroconsultants.com te plaatsen ter gelegenheid
van het tienjarig bestaan van MMC.
- Een volledige uitleg van
de methodiek in een uitgebreidere versie van dit artikel is te vinden
op www.micromacroconsultants.com. Daar is ook de Actualisator zelf, met
naast inflatie ook het BBP en met complete handleiding, als shareware
te verkrijgen.
- De Actualisator wordt ook gebruikt voor variabelen waarvoor realisatiecijfers per kwartaal beschikbaar zijn, zoals het BBP.
- Bij het ter perse gaan, bleek deze voorspelling door de Actualisator juist te zijn.
|
Actualisatie 11-11-2004
Bij het invoeren van de
nieuwste realisatiecijfers voor CPI en BBP van het CBS blijkt dat in
beide gevallen de Actualisator geen aanpassing van de CPB raming
voorspelt.De technische indicator ligt voor beide grootheden ongeveer
0,05 % hoger dan de CPB raming. |
DOWNLOADS:
Aanvullende en uitgebreide versie van dit artikel...................................................zip-bestand
Excel bestand met Actualisator geactualiseerd tot medio november 2004.............zip-bestand |
|
|
