Sommige processen lopen zo lang en slepen zich zo traag voort, dat we er van zeggen dat ze wel met Sint-juttemis klaar zullen zijn. We bedoelen dan: dat komt nooit af, met daarbij de suggestie dat de feestdag van Sint-juttemis niet op de kerkelijke kalender voor komt. Maar er gloort hoop! Niet een hoop chloor, maar gewoon hoop.

Volgens het Groot Woordenboek der Nederlandsche Taal vat de spellingsvarianten samen onder het kopje: Jutmis. (Het Groene Boekje weet van niks). Jutmis is volgens dat woordenboek de naam voor een verzonnen heiligendag: de „mis", de vierdag, het feest van Sint Jut(te). Het woord wordt gebruikt als tijdsbepaling in de toekomst, met de betekenis van: Nooit; nimmer; van zijn leven niet. Overigens: op Sint-juttemis zouden de kalveren op het ijs dansen. In het Duits kent men de uitdrukking: Nimmermehrstag. Het gebruik van de uitdrukking "Met Sint-juttemis" is al oud: dit woordenboek geeft als oudste vermelding 1577 (Kroniek van Roermond).

Maar is het wel een verzonnen heiligen dag? Met onze moderne hulpmiddelen valt dat snel te controleren. We moeten dus gaan zoeken naar de heilige Jutte of Jutta. Om een of andere reden ruikt dat Scandinavisch en het is dan ook een Noorse Internetsite die uitkomst brengt. Daar vindt je maar liefst vier heilige of zalige Jutta's, met gerieflijk door het jaar gespreide feestdagen.

• 5 mei: De heilige Jutta, overleden in 1260. Ze stamde af van een adellijke familie Thüringen en vond de dood op haar pelgrimstocht naar het Heilige Land. En natuurlijk, het kon niet uitblijven: Mange mirakler skjedde ved hennes grav.
• 22 december: De zalige Jutta van Diessenburg, overleden in 1136.
• 13 januari: De zalige Jutta van Hoei, bij de Walen beter bekend als Yvette, leefde van 1160 - 1228. Ze trok zich op 18 jarige leeftijd terug in een kluizenaarscel en hield het daarin 40 jaar uit. Wat ze in de laatste 10 jaar uitspookte is me niet duidelijk, maar ze was mystica van beroep.
• 29 november: De zalige Jutta van Heiligenthal overleed rond 1250. Ze stichtte in 1234 het cisterciënzerconvent van Heiligenthal en werd er de eerste abdis. Ze heette eigenlijk Jutta von Fuchsstadt en was een zuster van ridder Helebold von Fuchsstadt die jullie natuurlijk allemaal kennen. Oh Jaaa, die dus….

Maar het kan niet op: Het Middelnederlands Woordenboek weet er nog een vijfde te melden, maar dat is de heilige Judith wier feestdag op 17 augustus valt. Op die datum, in de warmste tijd van het jaar, zullen er inderdaad weinig kalveren op het ijs dansen, maar een bezwaar is toch wel dat Judith niet Jutta is. Volgens dit woordenboek is Jutte is ook benaming voor een allesbehalve heilige vrouw. Betje Wolff en Aagje Deken (weet u nog..?) gebruikten daarvoor wel het woord floddermadam. In die betekenis kan er zelfs geen heiligendag voor Jutta bestaan. We zagen dat dat dus toch wel meevalt.

"Met Sint-juttemis klaar" moet dus zoiets betekenen: over een maand of drie! U bent gewaarschuwd!

bron: http://www.katolsk.no/prog/htsearch?FIND=jutta&DB=htsearch.dat