Enkele historisch-geografische sites

Historische geografie van het gebied van het voormalig hertogdom Brabant

De introductie van prikkeldraad in het Noord-Brabantse landschap, vrijwel gelijktijdig met het wegvallen van de vraag naar eikebast door de overgang op chroomlooiing, leidde tot het veel opener worden van het landschap. Maar ook in de Verenigde Staten had prikkeldraad een diepgaand effect. Meer daarover...

Oude kaarten van Brabant, het hertogdom en enkele delen daarvan.

De beroemde Ferrariskaart (Oostenrijkse Nederlanden, ca. 1775) kan tot in groot detail bekeken worden. Met overzichtskaart en inzoomen tot op de grashalm.

Nog meer kaarten zijn te zien in de kaartenarchief van het Zweedse leger. Dat gaat ook over Nederland!

De jongste versie van de Noord-Brabantse Cultuur-Historische Waardenkaart (CHW) toont een uitgekleed "beleid", maar zou u ook de oude gegevens moeten kunnen tonen. Mij lukt het niet.

Kaarten en afbeeldingen over Noord-Brabant kunnen gevonden worden op de Topographisch-Historische Atlas in Tilburg. Ga naar de catalogus! Deze wijst u de weg naar nog veel meer bronnen.

De eerste kadastrale kaarten van de Nederlandse gemeenten werden gemaakt in de jaren 1810 - 1831. Ze zijn te raadplegen op de website van WatWasWaar. U vindt daar ook de bijhorende tabellen met gegevens over eigenaar en grondgebruik. Let op! De kaarten worden gegroepeerd per "Kadastrale gemeente" aangeboden. Deze komen niet altijd overeen met de burgerlijke gemeenten van omstreeks 1830. Het zou mogelijk zijn kaarten te bestellen, maar in de praktijk werkt dat helemaal niet. Advies: toon op scherm wat u wilt hebben, rechtermuisklik, kopieer, en plak het resultaat (512x512 pixels) in een tekenbestand. Plak dan de postzegels aan elkaar. Eventjes werk, maar dan heb je het.

Peter Dirven behandelt de grenspalen tussen België en Nederland.

Barry Smith in de Verenigde Staten bekijkt de enclaves van Baarle door een zwaar filosofische bril.

De heer Hoendervangers verzorgde een aardige site over het kasteel van Wouw.

Kijk ook eens naar de beginnende website van het Ecomuseum en Archief van de Boomse baksteen

Geschiedenis van het gebied van het voormalig hertogdom Brabant

Het Noordbrabants Historisch Jaarboek  publiceert artikelen (meestal in het Nederlands) over de geschiedenis van het voormalig hertogdom en speciaal over de provincie Noord-Brabant. Vanaf 1999 met summaries in het Engels!

Het Noord-Brabants erfgoedhuis heeft een site die info bevat over een breed spectrum van historische activiteiten in Noord-Brabant.

Breda Toegang tot de archieven van de stad Breda in de provincie Noord-Brabant, en van daaruit verder...

De heemkundekring "Nicolaus Poppelius" van Weelde heeft een interessante historische site met veel heruitgegeven publicaties.

Het Stedelijk Museum van Hoogstraten heeft nu ook een aardige site.

Website van Hein Vera met o.a. teksten van tientallen costuymen, keuren, reglementen, voorschriften en wetten uit Noord-Brabant en genealogische bronnen.

Historische geografie van de Lage Landen

In 1843 werd het Groothertogdom Luxemburg opgedeeld. Hoe dat ging en hoe de grenspalen er van getuigen ziet u hier.

De kaartboeken van de abdij Herkenrode, gemaakt door Pieter Meysman in 1669 - 1685.

Het Nederlandse Historisch-Geografisch Tijdschrift publiceert artikelen in de Nederlandse taal (maar met summaries in English) en signaleert recente literatuur over de historische geografie van vooral de Lage Landen en naburige streken.

De beeldbank van de kaarten- en atlassencollectie van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam en de Bibliotheek en Kaartenverzameling van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap bevat beelden en beschrijvingen van belangrijke en opmerkelijke cartografische documenten.

Sommige van de kaarten van de Wetenschappelijke Atlas van Nederland betreffen historisch-geografische onderwerpen. De modernisering ervan lijkt geheel mislukt.

De jaargangen van het Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis (1992-2008). De artikelen zijn zowel alfabetisch als chronologisch geordend. Met de zoekfunctie van het webprogramma kan bovendien worden gezocht op woorden uit de titel.

Voor de provincie Friesland / Fryslân is een uitvoerig historisch geografisch informatiesysteem ontworpen en ook flink gevuld. Voor 1832 en 1700 vindt u er allerhande gegevens op kadastraal niveau precies aangeduid. Een knap stukje werk van de Fryske Akademy!

Historische geografie in het algemeen

De Permanent European Conference for the study of the Rural Landscape heeft nu een uitgebreide site.

ARKUM - Arbeitskreis für historische Kulturlandschaftsforschung in Mitteleuropa. Deze site bevat een uitvoerige bibliografie van onderzoek over Duitsland en enkele aangrenzende gebieden.

De grote kaartencollectie van de Sammlung Ryhiner te Bern bevat meer dan 16000 kaarten in hoge resolutie.

Mooie website historie Frankrijk, met drie miljoen docs en 74.000 kaarten.

H-RURAL moedigt wetenschappelijke bespreking aan van onderzoek naar het landelijk gebied en stelt verschillende bibliografische, onderzoeks- en onderwijsmiddelen beschikbaar.

ICOMOS is een internationale organisatie van beroepsbeoefenaren die gewijd is aan het behoud van 's werelds historische monumenten en plaatsen.

Hastings 1066 Als u precies wil weten hoe en waar de Willem de Veroveraar aan land kwam voorafgaand aan de Slag bij Hasting.

Er is zelfs een basis-historisch GIS in te maak betreffende de laatste 200 jaar van de Chinese geschiedenis!

Geschiedenis van kaarten en kartografie - centrum voor een groot aantal nuttige verwijzingen!

De Digital atlas of the new towns of Edward I gebruikt kaarten als hulpmiddel om te verkennen hoe in de Middeleeuwen stedelijke landschappen gevormd werden. Dit atlasproject, betaald door de AHRC en uitgevoerd door Keith Lilley, Chris Lloyd and Steve Trick, heeft het begrip van vormen en vorming van middeleeuwse steden verdiept. Als eerste gebruikt het een combinatie van Geographical Information Systems (GIS) en Global Positioning Systems (GPS) om stedelijke landschappen te karteren en te analyseren.

Tijdens de "Enclosure"-periode werden in Engeland veel kaarten gemaakt. Op deze website kunnen precieze gegevens over iedere kaart gevonden worden.

Mattheus Brouërius van Nidek (1677-1742) is vooral bekend gebleven door zijn Atlas der Vereenigde Nederlandsche Provintien. Een uitgebreide site belicht zijn werk en leven en dat van de cirkel om hem heen, o.a. de tekenaar Jacob Stellingwerf.

Veel websites met historische kaarten worden opgesomd in de Perry-Castañeda Library Map Collection van de Universiteit van Texas te Austin.

De Frans-Canadezen zijn erg geïnteresseerd in hun oude wegen als routes voor de kolonisatie.

Het Institut für Europäische Geschichte in Mainz biedt gratis digitale basiskaarten van de staatsindeling van Europa 1820 - 1914 en nog meer.

Archeologie

ArcheoNet Vlaanderen is de portaalsite voor de Archeologie in Vlaanderen. Het is een initiatief van een aantal jonge archeologen dat alle steun verdient. U vindt er een zeer volledig en erg gevarieerd aanbod van informatie over alle domeinen van de archeologie.

Industriële archeologie in België. Uitgebreide site die zijn naam eer aan doet. Soms hebben ze mooie oude machines in de aanbieding, maar schrik niet als zo'n ding een paar ton weegt!.

Ook de catalogus van de bibliotheek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is bereikbaar via het internet. Omdat het Nederlands als taal kennelijk niet tot het cultureel erfgoed hoort, praat die bibliotheek alleen Engels.

De gemeente Dordrecht heeft een fraaie WEBSITE ARCHEOLOGIE .

Hans de Kievith had een uitgebreide site over het aardewerkonderzoek in Breda.

Milieugeschiedenis

Milieugeschiedenis vanuit Europees perspectief: ESEH

De Environmental History Homesite verschaft inzicht en bronnen betreffende de milieugeschiedenis van heel de wereld, maar met nadruk op noordwestelijk Europa..

De American Society for Environmental History (ASEH) werd in 1977 opgericht om onderzoek, onderwijs en publicaties te bevorderen op het gebied van millieugeschiedenis, met speciale aandacht voor het stimuleren van dialoog tussen onderzoekers uit de historische en millieutechnische hoek.

On-line bibliotheek op het gebied van milieugeschiedenis bij de Forest History Society

Meer algemeen

De Stichting Brabants Heem verenigt meer dan 110 Noord-Brabantse heemkundekringen (en enkele uit de provincie Antwerpen), waar circa 23.000 heemkundigen bij aangesloten zijn. De stichting neemt in de provincie Noord-Brabant een unieke positie in waar het gaat om de beoefening van de heemkunde. Zij vervult vanouds een overkoepelende functie ten opzichte van de aangesloten heemkundekringen en -verenigingen.

Een snelle toegang tot het cultuurhistorisch erfgoed van Noord-Brabant wordt geboden door het Erfgoedhuis. Voor de cultuurhistorie van Noord-Brabant kunt u ook terecht op Thuis in Brabant.

Grotefend is voor het ontcijferen van middeleeuwse dateringen onmisbaar. Nu ook op Internet!

De Stichting Historic Future te Naarden zet allerlei oude tijdschriften (zoals Taxandria Noord-Brabant en Brabants Heem) en andere nuttige zaken (zoals de inventarissen van het Streekarchief Land van Heusden en Altena) op CDrom. Nadere info op de site van de Stichting.

De website van het Netwerk Naamkunde is in het algemeen bedoeld voor een publiek dat geïnteresseerd is in allerlei aspecten van namen en naamgeving, en in het bijzonder voor de leden van het Netwerk Naamkunde: naamkundigen verspreid over Nederland en Vlaanderen.

De medisch-historische collectie "De dorpsdokter van Vroeger" in Museum De Doornboom in Hilvarenbeek is een -in Zuid-Nederland zelfs unieke- collectie over de geschiedenis van de geneeskunde, c.q. de dokter op het platteland in de periode 1800-1945.

The Documenting Environmental Change project aims to promote interdisciplinary work on historical environmental change by facilitating contacts and the exchange of information between scholars at the University of Cambridge and in the wider world.

Schleswich-Holstein heeft een rijke geschiedenissite, met een stukje ency dat o.a. teksten over turf en ossenwegen bevat.

THE AMERICAN GEOGRAPHICAL SOCIETY COLLECTION geeft lijsten van geografische (deels hist-geo) publikaties.

H-Net is een internationale interdisciplinaire organisatie van onderzoekers en leraren die zich richt op het ontwikkelen van het enorme educatieve potentieel van het Internet en het World Wide Web. De beheerde rondzendlijsten en web sites publiceren peer reviewed artikelen, multimedia materialen, en discussies voor collega's en het geinteresseerde publiek.

ORB is een internet-samenwerkingsinspanning van onderzoekers gericht op het samenstellen van een online teksten verzameling (bronnen en anderzins) voor studie van de middeleeuwen via het World-Wide Web. Deze verzameling zou uiteindelijk alle kanten van het onderzoek naar de middeleeuwen moeten belichten.

Een eeuwsgewijze politiek-HISTORISCHE ATLAS is gecompleteerd voor de peildata AD 1 tot en met AD 2000. Volg de link naar HISTORICAL ATLAS om een idee te krijgen wat men gemaakt heeft.

"Historical Research in Europe : A Guide to Archives and Libraries" is een database van archieven en bibliotheken in Europa. De nadruk ligt op West-Europa. Regelmatig wordt de database bijgewerkt en worden de links gecontroleerd.

Soms staat er historisch, historisch-geografisch of archaeologisch nieuws uit mijn streek in:

Deze verwijzingen "leefden" op 30 juli 2013.

Hoofdmenu
Versie 31 augustus 2014.


© Copyright : dr K.A.H.W. Leenders