VAN MOSKOU NAAR BEIJING,
TREINREIS DOOR DRIE CULTUREN.
 

DEEL 1   MOSKOU.

 

Zaterdag 25 juli 1998

Bruidsparen in Moskou

Bruidspaar op het Rode Plein Het is warm in Moskou. Op het Rode Plein krioelt het van de mensen, de meesten uiterst luchtig gekleed. Het Kremlin en zijn omgeving is prachtig! Schitterende gebouwen, prachtige parken met schitterende fonteinen, een mooi uitgedost militair korps, dat een vrolijk muziekje speelt en feestelijke mensen (ik geloof, dat ik wel vijf bruidsparen heb zien lopen), wat wil een mens nog meer?

We eten in een klein restaurantje een slaatje vooraf en dan varkenslapjes, wel een beetje taai maar het smaakt prima. Plus bier en wijn en water komt het met elkaar op 153 roebel, zeg maar 51 gulden. Dan zoeken we onze hotelkamer op. Vijftien hoog met in de verte een prachtig uitzicht op de mooi verlichte torens van het Kremlin.

Vanmorgen, toen om kwart voor vijf de wekker ging, was het nog donker. De Schiphol-taxi stond om tien over vijf al voor de deur, Mamma meteen in de stress. Overigens een prima busje, de chauffeur komt uit Kampen. Hij wil wel praten, hij had gisteravond nog iemand uit de Dirk Jansz. straat opgehaald, die moest naar Bulgarije. En toen ze bij het motel in Franeker waren kwam ze tot de ontdekking, dat ze geen schoenen aan had, dus toen moesten ze weer terug. Wij mompelen maar wat terug want zo vroeg op de ochtend ben ik niet zo praterig.

Na ons heeft hij nog vier personen in Leeuwarden op zijn lijstje staan, een adres in Bilgaard. Daar is hij tien minuten te vroeg maar Opa en Oma, die hun kleinzoon en -dochter weer op het vliegtuig naar Turkije brengen, zitten kennelijk al te wachten. "Ben je voor Ajax of voor Cambuur", vraagt de chauffeur. "Voor Turkije", antwoordt het jongetje adrem.

Het rijdt mooi vlot zo vroeg op de ochtend. Bij Zaanstad kun je je ogen nauwelijks geloven, zo weinig verkeer op de weg. Om zeven uur worden we afgezet voor vertrekhal nummer 2 en we kunnen meteen inchequen. We ervaren het bijna als een teleurstelling, dat de douane-ambtenaar onze passen niet eens hoeft te zien; we zijn net zo trots op die gewichtige stempels voor Mongolië en China. Het vroege bakje koffie smaakt uitstekend en bij de taxfree kopen we een liter bokma en een paar sloffen sigaretten, altijd handig om eens iets weg te geven. Bij de boekhandel schaffen we ons nog een Russisch en een Chinees woordenboekje aan. Je weet maar nooit, soms is het handig een paar woorden op te kunnen zoeken en overal ter wereld stelt men het op prijs wanneer je probeert een paar woorden in hun taal te zeggen. En dan is het al tijd om aan boord van het vliegtuig te gaan.

We gaan mooi op tijd de lucht in. Tijdens de vlucht worden we continue middels een monitor op de hoogte gehouden van de vluchtgegevens en van de plaats waar we ons bevinden. De piloot vliegt eerst over Giethoorn, dan noordelijk langs Hamburg, een stuk over de Oostzee, boven Litouen hebben we weer "grond onder de voeten" en dan zijn we al snel in het Russische luchtruim. Om kwart voor twee - kwart voor twaalf Nederlandse tijd - landen we op het vliegveld van Moskou. Onze bagage staat al op de band voor we er zijn. Als we in de rij voor de douane staan zie ik een dame met een bord: Danken en Danken-Bril zwaaien. Zij wenkt, dat we naar een loket verderop moeten gaan waar we inderdaad snel worden geholpen. Ik heb overigens de stellige indruk, dat wij ons hebben "voorgedrongen". Bij de balie van Intourist regelt de dame snel een taxi en een paar minuten later zijn we al onderweg naar hotel Ismailovo.

In de lobby van het hotel helpt een vriendelijke mevrouw achter de Intourist-balie ons verder. Morgenochtend zijn er ontbijtbonnen. Maandag kan de bagage daar in bewaring worden gegeven en ze zal informeren hoe laat we maandag worden afgehaald. Van de etage-juffrouw halen we de sleutel. De kamer kon minder alleen de warme kraan lekt, zonde van het water en het maakt een ergerlijk geluid. Het is bloedheet op de kamer. "Kanaietsyjanjer" is Russisch voor airconditioning maar zo'n apparaat hebben ze hier niet. We besluiten alvast de stad te gaan verkennen. De etage-juffrouw vragen we, of ze naar de lekkende kraan kan laten kijken. We vrezen echter het ergste .......

Na één keer vragen zijn we bij het metrostation Izmaylovski Park. Maar om dat op de plattegrond met die Cyrillische letters te ontcijferen is onbegonnen werk. Een groep jongens, die ik eerst aanzie voor Japanse toeristen maar die later Moskovieten van Mongoolse oorsprong blijken te zijn, maken ons zeer behulpzaam wegwijs. En even later zitten we in de ondergrondse richting Rode Plein. Het is warm in Moskou. Op het Rode Plein krioelt het van de mensen, de meeste uiterst luchtig gekleed.

 

Zondag 26 juli 1998

Hoe we het Lenin-mausoleum niet bezoeken.

Het is al vijf over negen als we wakker worden. Het eerste nachtje in Moskou aardig meegenomen, dat reizen blijft altijd vermoeiend. Snel onder de douche en dan naar de Intourist-dame om de ontbijtbonnen. Het ontbijt is prima; wit- en bruinbrood, kaas en jam, een chocoladetaartje en twee mokken thee en als klap op de vuurpeil: twee gebakken eieren in een pannetje, dus niks te klagen.

Met de metro naar het centrum is inmiddels een fluitje van een cent. Het Rode Plein is rondom afgezet. Bij een door twee soldaten bewaakte doorgang wordt ik tegengehouden omdat ik een fototoestel bij me heb. Dit is kennelijk de toegang naar het Lenin-mausoleum. Dan eerst maar naar het Kremlin. De rugzak moet hier worden afgegeven maar de camera mag wel mee. Als ik door de detectiepoort loop begint het aan alle kanten te piepen maar ik mag rustig doorlopen.

Het Kremlin is een adembenemende verzameling indrukwekkende gebouwen. Je schiet hier een filmrolletje vol voor je er erg in hebt. Over de Troitskeijbrug loop je het Kremlin binnen. Op 14 september 1812 liep Napoleon over deze zelfde brug toen hij Moskou had veroverd en op 11 maart 1918 ging Lenin hier het tsaristisch machtscentrum binnen om de oktoberrevolutie te leiden.

het Tsaren-kanon Achtereenvolgens komen we langs de Kathedraal van de Twaalf Apostelen met daarvoor het 40 ton wegende tsaren-kanon met kanonskogels van bijna 90 cm doorsnee. Dan de indrukwekkende Klokkentoren van Ivan de Grote, 76 meter hoog. De klok ervoor is 6 meter hoog en heeft een gewicht van 200 ton. Toen in 1737 in het Kremlin een brand woedde is er bij het blussen een groot stuk uitgesprongen zodat je eronder kunt komen. In het park blijkt het Lenin-monument verdwenen. Van hieruit heb je een pracht uitzicht over Moskou met in de verte het karakteristieke Ministerie van Buitenlandse Zaken. Terug binnen de muren van het Kremlin zijn de Maria Hemelvaart Kathedraal, de Kathedraal van Maria Boodschap en de Archangelski-kathedraal even zovele bouwkundige pronkstukken.

Na al dit moois drinken we een cola in de Alexandertuinen nadat we toevallig het wisselen van de wacht bij het graf van de onbekende soldaat hebben gadegeslagen. Uitgerust brengen we nu het fototoestel bij het bagage-loket en gaan welgemoed op weg naar het Lenin-mausoleum. Maar helaas, de afzetting is opgeruimd en het mausoleum is gesloten. Truida blijft op het Rode Plein van de warme zon genieten en ik ga op weg om mijn rugzak en het fototoestel op te halen. Dan wordt ik aangesproken door een jongedame met een veelbelovend décolleté met de woorden: "Excuse me, I'm a guide. You want a tour, just you and me together?" Ik weersta de verleiding maar maak wél van de gelegenheid gebruik om te vragen wanneer het Lenin-mausoleum te bezichtigen is. "Van tien tot één en níet op maandag en vrijdag". Helaas Lenin zal moeten wachten tot ons volgende bezoek aan Moskou....

Tegenover het mausoleum staat een gigantisch gebouw, het warenhuis Goem. Dit centrum van winkelend Moskou - de rijken wel te verstaan - is te vergelijken met een kleine stad: drie straten in twee verdiepingen en een aantal zijstraten, alles overdekt met glazen overkappingen. Op de kruispunten verlevendigen klaterende fonteinen het geheel. In het gebouw zijn 150 kleine en grotere winkels gehuisvest. De duurste mode is hier te vinden.

Vasili-kathedraal Aan de zuidoost zijde wordt het Rode Plein afgeschermd door de Vasili- kathedraal, bekend van alle foto´s van Moskou. Deze kathedraal is in 1554 gebouwd door de architecten Postnik en Parma in opdracht van Ivan de Verschrikkelijke. De legende vertelt, dat Ivan de beide architecten na voltooiing van hun karwei de ogen liet uitsteken om te voorkomen dat er nog zo'n kerk zou worden gebouwd.

Toevallig raken we in gesprek met twee Moskouse studenten, Alexej en Denis. Denis is heel enthousiast en wil van alles vertellen en Alexej spreekt het best engels. Ze zitten vol van voetbal en zijn vurige fans van het Nederlandse elftal. Nederland had wereldkampioen moeten worden en Denis had zitten huilen toen oranje bij het strafschop nemen tegen Brazilië werd uitgeschakeld. Ze kennen haast alle spelers bij naam. Alexej is een groot bierkenner. Grols vindt hij het lekkers en hij kent zelfs Oranjeboom. Ik moet en ik zal een flesje van het beste Russische bier met hen drinken, 13 procent staat er op.

Terug in het hotel blijkt de warme kraan gerepareerd te zijn!

 

Maandag 27 juli 1998

De arme kant van Moskou.

Vanuit ons hotelraam is het ons al een paar keer opgevallen, dat een eindeloze rij mensen zich beweegt van het metro-station naar een voor ons onbekende bestemming en weer terug. Het lijkt sprekend een mieren- straatje. Nieuwsgierig voegen wij ons ook in de rij. Na ongeveer een kilometer arriveren we bij een gigantisch terrein, volgepakt met rijen zeecontainers, zij aan zij of andere provisorische onderkomens. Dit zijn even zovele "winkeltjes". En daartussen door schuifelen eindeloze rijen kopers. Het lijkt de vrijdagsmarkt in Leeuwarden maar dan meer dan twintig keer zo groot. Er is letterlijk geen nee te koop: van plastic klerenhangertjes tot de duurste bontmantels, van plastic boodschappentassen tot afweergeschut en tanks.

Markt in Moskou Verderop in een kitserig wit geschilderde hal vindt kennelijk de groothandel plaats waar de "winkeliers" hun koopwaar inslaan. Ik vind, dat je mensen niet op hun uiterlijk mag beoordelen maar ik zou met deze lieden niet graag zaken doen. Alle schakels van de particuliere handel zijn hier vertegenwoordigd: leveranciers, transporteurs, sjouwers, geldwisselkantoren, groothandel, detailhandel, straathandel en aan het eind van de keten: de consument. En dan zijn er ongetwijfeld nog enkele geledingen, die ons zijn ontgaan.

Vergeleken met het Kremlin is dit het andere uiterste van Moskou. Het beeld van Moskou is toch een beeld van uitersten. Een grote verscheidenheid aan rassen en nationaliteiten met daar doorheen een schrijnende tegenstelling tussen puisant rijk en straatarm. Opzichtig opgemaakte vrouwen met creaties, die rechtstreeks uit Parijs lijken te komen en behangen met juwelen wandelen langs armzalige bedelaars, vaak vergezeld van zielige kindertjes, te vies om aan te pakken. Al met al een beeld, dat niet vrolijk maakt. Vooral de oudere mensen, die van een door de torenhoge inflatie vrijwel waardeloos geworden pensioentje rond moeten komen hebben het in Rusland zwaar te verduren. Nog onlangs is de roebel aangepast door van 1000 oude roebels gewoon één nieuwe roebel te maken. De prijzen in veel winkels zijn nog zowel in oude als in nieuwe roebels geprijsd. Overigens kan ik nergens met dollars terecht, zoals ik wel in de reisgids had gelezen. Later horen we, dat dat inmiddels is verboden om de roebel een beetje op peil te houden.

Voor het Bolstoi-theater vinden we een bank in de zon. Het is opvallend hoe schoon het is in Moskou, vooral in de omgeving van het Rode Plein. Je ziet geen papiertje op straat en van graffity heeft men hier kennelijk nog nooit gehoord. De vele vrouwelijk straatveegsters hebben veel eer van hun werk.