Waarschijnlijk is obs De Westhoek aan de Oudebildtdijk begonnen aan het laatste schooljaar. De basisschool aan de voet van de zeedijk is te klein. De LC doet het komend jaar geregeld verslag van gewone en ongewone gebeurtenissen.

Een harde wind jaagt over het schoolplein van de openbare basisschool in de Westhoek. Het is half negen. De eerste dag van het nieuwe schooljaar begint. Een troep jongens jaagt enthousiast achter een bal aan. Schooldirecteur Jantsje Ploeg staat erbij te kijken. "Ik wie even ferjitten hoe kald it hjir is", zegt ze lachend. Ze wijst op haar rok en de blote benen daaronder. Dan roept Ploeg de leerlingen bij elkaar. "Jongens en meisjes, het is half negen. We gaan ervoor."

Het is een speciaal moment voor de Westhoekschool. Waarschijnlijk is dit de allerlaatste eerste schooldag in de 108-jarige historie van de streekschool. Als er voor l oktober geen 23 leerlingen op het schooltje zitten, is het na dit jaar over en sluiten. Dan gaat de school dicht. Niet dat iedereen zich van dat sombere vooruitzicht bewust is. De vakantie is weer voorbij, en dat is voor sommigen een veel triestere aangelegenheid. "Het begin van de hel", mompelt een vroegwijs kereltje als hij naar binnen stapt. "Dat ik mijn bed uit moest, was al een hel", zegt zijn kameraad die niet minder bij de pinken is.

ZOEKTOCHT

"Santjin", verzucht directrice Ploeg even later tijdens een kop koffie in het lerarenkamertje. Zeventien kinderen telt de school op dit moment en dat zijn er dus minimaal zes te weinig. Ze rekent even voor. Acht zijn er voor de vakantie vertrokken. Vijf van hen gaan naar de middelbare school, twee zijn verhuisd en van eentje wilden de ouders het sluiten van de school niet afwachten. Slechts twee nieuwe leerlingen zijn er voor teruggekomen. Voor de vakantie ging het gerucht dat er aan de Oudebildtdijk een gezin met drie kinderen komt te wonen, vertelt ze. "Se komme ek wol, mar of dat op tiid is, is mar de fraach. Boppedat is de aldste al fjirtjin en twa der by is fansels noch lang net genôch."

Het tekent de haast wanhopige speurtocht naar nieuwe leerlingen in de Westhoek. De directrice heeft voor de vakantie haar mobiele nummer achtergelaten bij een aantal dijkbewoners. Zodat ze meteen op de hoogte is als er aan de lange Ouwe Dyk potentiële leerlingen komen wonen. "Doe't ik fannemoarn de dyk del ried, haw ik earst sjoen oft der al huzen ferkocht wienen. Mar alles stiet noch ge-woan te keap", zegt Ploeg.

In het achterste van de drie lokalen zitten de jongste leerlingen inmiddels klaar voor het kringgesprek. In groep l, 2, 3 en 4 zitten in totaal zeven kinderen, dus dat doen ze gezellig samen. "Nou vrienden", zegt leraar Palle Mulder. "Vertel maar eens wat jullie in de vakantie hebben beleefd." Mulder is invalkracht. Hij vervangt vanaf vandaag juf Cindy Bekkema die zwangerschapsverlof heeft. Theunis Runia mag als eerste. Hij is nieuw op school en zit er wat verlegen bij. "Ik heb met Jelmer gespeeld en op de trekker gereden", vertelt hij zachtjes. Op zo'n grote, wil de meester weten. "Nee, niet een echte natuurlijk", zegt Theunis met al wat meer bravoure.

Merel Kruit is het enige meisje in de groep. Ze is op vakantie geweest met de auto naar Bakkeveen. "We hadden zoveel spullen, ik kon niet meer door de achterruit kijken", zo herinnert ze zich. Als het kringgesprek is afgelopen, is het bijna half tien. Tijd om wat te doen, zegt meester Palle. "We beginnen met het maken van een tekening." Patrick Zijlstra weet wel waarover. "De vakantie", brult hij. "Precies mijn idee", lacht Palle.

Hij is niet de enige nieuwe leerkracht, deze eerste dag. Ook Tini Willemsen is er nieuw bij. Ze is er in de plaats van Rennie Meijer, die naar de school in het naburige Sint Jacobiparochie is gegaan. Jammer, maar wel begrijpelijk, zegt Ploeg. "De takomst is net wis en sy moat ek fierder. Wy hawwe dat foar de fakansje goed besprutsen. Elkenien is dêryn frij." Omdat er minder kinderen zijn dit jaar, moest er toch al een leerkracht vertrekken, verduidelijkt ze. Tinie is er alleen tot de herfstvakantie. "Dat is foar no dus even echte lúkse", zegt Ploeg.

STINKBEEST

Terwijl groep 8 achter de computer duikt, pakken de drie kinderen van groep 6 het boekje 'Tekstverwerker 6' er bij. Juf Tinie legt uit. "Je moet dit jaar vaker dingen alleen uitzoeken. Soms zijn er vragen waarbij je je eigen mening moet vertellen. Weten jullie wat dat is?" Miranda Westra steekt haar hand op. "Dan moet je zeggen wat je er zelf van vindt." De drie gaan meteen flink aan de slag met een verhaaltje over een hond die moet kiezen wie in het mensengezin hij het liefste vindt. Jurre van der Werf denkt de moeder. "Want mijn vader zegt wel eens dat dat stinkbeest wel het hok in kan en mijn moeder zegt dat nooit."

De oefening leidt meteen tot de fundamentele vraag of een hond eigenlijk wel kan denken. Ja, meent Miranda. "Als je de riem afdoet loopt hij zo naar huis." "Schrijf het maar op", zegt de juf. Na het fruit eten is het om half elf alweer pauze. De kinderen stormen het schoolplein op. Vanuit het hok achter de school worden scheppen en trapwagens aangesleept. Meester Palle trapt een balletje met de oudere jongens mee.

Het is cynisch, zegt Ploeg. "In minne skoalle mei genôch learlingen mei gewoan iepen bliuwe. Wij foldogge oan alle easken, mar dochs moatte wy ticht. Dat is net altyd even earlik." Toch gaan ze er op de Westhoekschool fris tegenaan. "Wat my betreft wurdt it gewoan in jier as alle oare", zegt de directrice strijdbaar. Ze doet een nieuwe batterij in de stilstaande klok op de gang. "Oars bliuwt it hjir altyd fiif oere."

DIRK KUIKEN