Minnertsga, 7 april 2006
"Ferkocht foar fyftich sint de kilo oan nûmer 26", roept Hiele Binnema (76). Oude tijden herleefden gisteren voor zo'n vijftien aardappeltelers en bestuursleden van de Minnertsgaster Aardappelveiling toen de wijzer van de veilingklok ging draaien.
Jilles Groeneveld is de trotse eigenaar van de veilingklok, die hij vijf jaar geleden van het oude bestuur kreeg. Een klok uit 1932 past prima in het 'oude-spullenmuseum' van de Minnertsgaster verzamelaar.
Het leek alsof de klok er definitief de brui aan had gegeven, maar plaatsgenoot Jarig Wetterauw kreeg het ding toch aan de praat. Reden voor Groeneveld om bestuursleden, aardappeltelers en andere 'kennissen van de klok' uit te nodigen om te komen kijken hoe de wijzer net als vanouds van honderd cent naar nul terugloopt.
Binnema, jaren bestuurslid geweest bij de aardappelveiling, vertelt hoe het er tijdens het veilen van de piepers aan toe ging. "De ferbouwer hie in bepaalde priis yn syn holle, bygelyks tritich sint de kilo. Hy liet de wizer draaie fan hûndert sinten ôf en dan koenen de keaplju fanût har bankjes mei in druk op de knop oanjaan hokker priis se foar syn ierappels oerhiene."
Dat ging niet altijd in één keer goed. Minnertsgaster Jan Post (77), tot 1975 aardappelteler in het dorp: "As de priis dy't de feilingklok oanjoech dy te min waard, druktest op de knop om de wizer stil te sellen en wie de partij net ferkocht. De keaplju rôpen dan: 'safolle kosten dy ierappels net, dat betelje we der net foar, nim se mar wer lekker mei nei hûs' Mar der lutsen wy ús neat fan oan. Dan besochten wy it gewoan de oare wike wer."
Binnema: "As de prizen neffens de keaplju te heech wiene, gongen se om kertier foar twaen, in kertier foar de feiling, yn it kafee om de hoeke sitten en sprutsen se in priis of."
De aardappelbusiness had te maken met pieken en dalen. Post: "Ik ha tiden meimakke dat de fraach sa grut wie dat se my nei de feiling oan de mouwe lutsen. Oft der ûnderhans net wat te regeljen wie. Maar yn 'e krisis yn de jierren tritich bleaunen partijen ûnferkocht, omdat der gjin jild wie. Krige it fee de ierappels."
De klok verdween in 1968 van het toneel, toen de telers en handelshuizen contracten afsloten over de aardappelprijzen. Jammer, vindt Post. "De spanning is der net mear. Earder koest mei de klok noch wolris in kwartsje mear fertsjinje."
Post zei ruim dertig jaar geleden het aardappeltelersbestaan vaarwel, maar nog steeds heeft de pieper een warm plekje in zijn hart. "Ik yt se praktysk alle jûnen. Lekker mei in karbonaadsje derby."
Bron: Leeuwarder Courant
foto: LC/Geja Kuiken